Doe soms even niets, durf het!

Je bent bezig met een complex rapport. Ergens halverwege, als je helemaal in de materie zit, komt er een appje binnen. Je geeft toe aan de drang om te kijken en leest op je scherm dat een goede vriend voorstelt om komend weekend wat te gaan drinken. ‘Ach’, denk je, ‘laat ik maar meteen antwoorden. Fijn voor hem en dan hoef ik er straks zelf niet meer aan te denken. Hoeveel tijd kost dat nou? Dertig seconden?’

De aanwezigen in het Bredase restaurant Blossem knikken. Een alledaagse valkuil, zegt neuropsycholoog Mark Tigchelaar tijdens de Kennis-met-sessie van Kasparov Finance & BI over werkfocus. Want het brein werkt anders dan we ons realiseren. “De prijs die je betaalt, is niet de tijd die je kwijt bent. Wel het verlies in hersencapaciteit. Door je met het appje bezig te houden, splits je het brein figuurlijk in tweeën. Een deel blijft hangen bij de vraag van die vriend. Het duurt nog een hele tijd voordat het terug bij jouw verslag is.”

Tigchelaar is auteur van de bestseller ‘Focus AAN/UIT’, waarin hij uitlegt hoe je de hersenen maximaal kunt benutten. Een must-read voor de werkende mens. Bij Blossem neemt hij het publiek mee op een tripje naar de krochten van het hoofd. Daar gebeurt ongemerkt nogal wat. Om een beeld te geven, somt Tigchelaar eerst maar eens wat statistische wetenswaardigheden op. Over de elf miljoen zintuiglijke prikkels die we per seconde krijgen, waarvan we er veertig relevant genoeg vinden om actief naar het brein door te sturen. De 600 keer dat we dagelijks worden onderbroken, met als gevolg dat onze hersenen tijdelijk 37 procent trager worden. En het Franse onderzoek dat aantoont dat ruim een derde van de medische missers ontstaat door onderbrekingen op de werkvloer. Tigchelaar bedoelt maar, van een verminderde focus ga je niet beter presteren.

Maar hoe haal je binnen je organisatie nu voordeel uit deze wetenschap? Dat is nog niet zo makkelijk als je bereikbaar wilt blijven voor collega’s, leveranciers en klanten. “Het is niet reëel om te denken dat je de hele dag gefocust kunt zijn. Wel kun je eilanden van aandacht creëren in een wereld vol afleiding. Ik ken een organisatie die het eerste uur van de dag nooit afspraken inplant. Een andere heeft haar kantoortuin zo ingericht dat een deel is bestemd voor focusplekken. Je moet focus inbedden in het systeem, anders word je geleefd door de waan van de dag.”

Tigchelaar vraagt de aanwezigen wanneer zij doorgaans de beste ideeën krijgen. De antwoorden variëren van onder de douche tot tijdens het hardlopen of de hond uitlaten. Aha. “Dus wie altijd efficiënt is, geeft zichzelf niet de ruimte om tot nieuwe inzichten te komen. Soms moet je even de stoel omdraaien en een tijdje naar buiten kijken. Niks doen. Echt, durf het! Zonder focus uit, kom je nooit tot focus aan.”

O, en neem pauzes, mensen. Elk uur vijf minuten, om de in de weg zittende afvalstoffen te lozen die je brein aanmaakt. En ga dan geen podcast luisteren, scrollen of je socials bijwerken, waarschuwt Tigchelaar. “Dat kost nog steeds brandstof. Je hoofd ziet geen verschil tussen Excel of Insta.”